atelier meerstad

Om alle betrokken groepen een helder beeld te geven van de plannen rond Meerstad ontwikkelde de Dienst Landelijk Gebied een viewer. Dit is een digitale kaart van het gebied. Met behulp van luchtopnames die vervolgens met computersoftware zijn bewerkt, is het mogelijk om virtueel over het gebied te vliegen en op locaties in te zoomen. In feite is het een soort informatiebord dat interessant is voor diverse doelgroepen.

Creatieve impuls planontwikkeling
DLG (Dienst Landelijk Gebied), Bureau Meerstad en het CBK Groningen sloegen de handen ineen en schreven een ontwerpopdracht uit. Achterliggend idee was om een creatieve impuls te geven aan de planontwikkeling van Meerstad. Bij de ontwerpen gaat het om een visie voor een voorstel of ingreep en niet om een definitieve actie. Negen architecten, vormgevers en beeldend kunstenaars (namelijk Onix, ONL architecten, MVAVD, Jurgen Bey/Rianne Makkink, Jeroen Doorenweerd, Sjaak Langenberg/Rosé de Beer, Observatorium, Pavlov Medialab en Kamiel Verschuren) zijn geselecteerd om een bijdrage te leveren aan de viewer. Vanwege hun eigenzinnige manier van denken mag je nieuwe zienswijzen verwachten met betrekking tot het wonen en leven in de toekomst.

Transformatie
De viewer zal dus naast beelden van de bebouwde en onbebouwde omgeving ideeën tonen van genoemde deelnemers. De opdracht aan hen is om met een voorstel te komen dat ingaat op de transformatie van het natuur- en woongebied Meerstad. Zij ontwikkelen momenteel hun bijdragen, die kunnen bestaan uit foto's, films, animaties, teksten, geluid of acties in de publieke ruimte. Ze moeten zich daarbij verplaatsen in de huidige en toekomstige bewoners. Het ontwerp kan zich puur op planmatig niveau afspelen maar ook toegespitst worden op concrete locaties in Meerstad. Het gaat hier heel duidelijk om een voorstel voor een ingreep of een visie en niet om een definitieve actie.

Architectenbureau Onix ontwierp Schuurstad voor de stadskern, het meeste verstedelijkte gebied van Meerstad. Het is een stedenbouwkundig plan dat bestaat uit een structuur van erven. Elk terrein bevat bouwvolumes met kappen die refereren aan boerenerven met schuren. Volgens Onix is de schuur een functioneel gebouw met karakter, ook geschikt om in te wonen. Tegelijk daagt de bouwvorm uit voor allerlei ander gebruik. Er is plaats voor werken, ontspannen, onderwijs, cultuur etc. De erven hebben een grote mate van variatie in bebouwing. Alle gebouwen hebben een zadeldak dat ten opzichte van de andere daken binnen een erf 90 graden gedraaid staat. De schuren hebben een opvallende rode kleur en kunnen groeien in oppervlakte en volume. De bijdrage van Onix bestaat uit een film waarin Schuurstad op geconcentreerde wijze aan de kijker wordt gepresenteerd. www.onix.nl

De bijdrage van ONL architecten is getiteld Hart van Meerstadgame. Met deze game kunnen de spelers volgens eigen wensen een bepaald gebied vormgeven, in dit geval de kern van Meerstad, het meest verstedelijkte deel. ONL ziet haar bijdrage als een advies aan de gemeente Groningen om deze game te bouwen en als instrument te laten fungeren voor een grotere bewonersparticipatie in het verdere ontwikkelingsproces van Meerstad. ONL tekende de kern van Meerstad in 3D. Met behulp van een navigatiesysteem beweegt de speler zich door het gebied, van straatniveau tot vogelvluchtperspectief. Hij bepaalt waar er gebouwd gaat worden en hoe dat er uit komt te zien. Hiervoor heeft de speler een aantal tools tot zijn beschikking zoals de vorm (cilinder, kubus etc.), schaal en kleur van de gebouwen en de complexiteit en de dichtheid van gebouwen ten opzichte van elkaar. www.oosterhuis.nl

MVAVD ontwikkelde een toekomstvisie voor Meerstad in 2026. Zij missen in het masterplan een visie op maatschappelijke ontwikkelingen gedurende de komende 20 jaar. Hoe zullen mensen dan wonen en werken en hoe zal ICT worden ingezet in de moderne stad, zijn vragen die MVAVD stelt en beantwoordt. MVAVD voorspelt dat Open Source wonen - waarbij eigendom en bezit minder belangrijk zijn dan gezamenlijk gebruik - de toekomst heeft. Met andere woorden: Meerstad wordt van iedereen! Aan de hand van tien thema?s zoals wonen, werken en vrije tijd benadrukt MVAVD de betekenis van maatschappelijke en technologische innovatie. Enkele voorbeelden: de woning wordt energieleverancier in plaats van verbruiker. Ieder huis beschikt over 37 beeldschermen en meerdere thuiswerkplekken. De vrije tijd neemt toe van 40% in 2006 tot 64% in 2026. We werken nog maar drie dagen per week. De openbare ruimte is niet meer van de stad Groningen maar van de bewoners etc. In de vorm van kleine powerpointpresentaties confronteert MVAVD je met deze tomeloze hoeveelheid voorspellingen voor het jaar 2026. www.marcelvroom.nl

Meerstadamateurs is een project waarin de transformatie van landschap bezieling krijgt door de grote kracht van amateurverenigingen. Het verenigingsleven vormt vaak het cement, de sociale cohesie in een buurt of stad.
De nieuwe en de oude bewoners van Meerstad komen tezamen in de vereniging, hier deelt men een passie. Deze verenigingen geven dat wat verandert een nieuw doel. Zo maait de fanfare het gras en bouwt met het stro zijn eigen clubhuis aan de toekomstige oever. Ze maken hun muziek tijdens de wekelijkse route over de weg die later onder water ligt. Het landschap transformeert en de fanfare is de vrolijke herinnering die marcherend door het water een prachtig schouwspel levert. Het animatiefilmpje dat Beij en Makkink voor de viewer maakten, laat op ?amateuristische wijze? zien hoe de verenigingen het landschap naar hun hand zetten en daarin een unieke bijdrage leveren aan hun nieuwe habitat. Ook voor de visclub, de klaverjasclub, de vereniging van vogelaars en van modelvliegers bedachten Bey en Makkink een transformatiescenario gekoppeld aan verschillende gebieden binnen Meerstad. Deze zijn verbeeld in kleine maquettes die drie stadia in de veranderingen weergeven. www.jurgenbey.nl

Jeroen Doorenweerd biedt de toekomstige watersporter/recreant in Meerstad voorzieningen en ervaringen. Hij bedacht onder meer voorzieningsvlotten, een seviceboothuis, waterhotels, een wrak als speelplek en een onbewoond eiland waar het altijd goed toeven is. Bij de voorzieningsvlotten kan de watersporter met zijn boot of surfplank aanleggen en zich douchen of even naar het toilet. Zo hoef je niet meer per se terug naar de vaste wal. Het boothuis met watertaxi functioneert als basisstation voor diverse services. Van hieruit wordt je pizza bezorgd op het water nadat je je GPS-coördinaten hebt doorgebeld. Ook kun je er brandstof tanken en reparaties aan je boot laten verrichten. Deze zogenaamde Meerplaatsen zijn verspreid over het meer gesitueerd en zijn in de viewer als kleine powerpointpresentaties opgenomen. www.jeroendoorenweerd.com

Sjaak Langenberg en Rosé de Beer ontwikkelden een visie op Meerstad waarin
zij kanttekeningen plaatsen bij de maakbaarheid van het geluk. Zij houden
een pleidooi voor het stellen van gewetensvragen aan planologen,
projectontwikkelaars en bewoners gedurende het hele proces waarin Meerstad
wordt ontwikkeld. In de viewer is dit *geweten van Meerstad* een stem die
meerdere keren onverwacht tot je spreekt. Cabaretier Vincent Bijlo leende
zijn stem aan deze 'pop-up' in de viewer.
Langenberg en De Beer gebruiken de viewer niet louter als een digitaal
podium om hun visie te presenteren. Zij hebben hun bijdrage volledig in de
viewer geïntegreerd waardoor het ook een knipoog is naar dit
representatiemodel voor Meerstad. Waar kun je op klikken als je dromen niet
uitkomen in Meerstad? www.sjaaklangenberg.nl

Het Observatorium begaf zich buiten de plannen voor Meerstad en richtte zich op de aardgaslocatie aan de rand van het gebied. Hier bevindt zich de befaamde gasbel van Slochteren. De voltooiing van Meerstad in 2030 valt samen met de uitputting van deze gasbel. Het plan van het Observatorium is ontstaan vanuit het ontzag voor dit industriële erfgoed dat in belangrijke mate heeft bijgedragen aan de welvaart in ons land. Het Observatorium wil - als het gas op is - deze plek een nieuwe betekenis geven. De gaswinninglocatie komt volgens het plan in het meer te liggen. Om geluidsoverlast voor toekomstige bewoners tegen te gaan wordt er een 12 tot 15 meter hoge dijk omheen gelegd. Het Observatorium stelt voor deze dijk te maken van bouw- en sloopafval van Meerstad, overdekt met een laag teer, zoals bij de dijken langs onze kustlijn. Zo ontstaat een krater gelegen op een eiland waar je alleen met een bootje kunt komen. In het hart van de krater bevindt zich een paradijs met ommuurde tuinen geordend volgens een strenge structuur. Krater Meerstad is het gefilmde visioen van dit eiland van rust en stilte. www.observatorium.org

Pavlov Medialab ontwierp het Huis van de Geesten. Zij verzamelden dromen, ideeën en boodschappen over Meerstad van huidige en mogelijk toekomstige bewoners. Zij interviewden onder meer architecten, kinderen en bewoners van het gebied. De verhalen en liedjes, soms kritisch, soms nostalgisch geven een persoonlijk beeld over wat er staat te gebeuren in Meerstad. De geluidsfragmenten die dit opleverde zijn verzameld in het Huis van de geesten, waarin de bezoeker kan ronddwalen terwijl er steeds nieuwe stemmen opklinken. www.pavlov.nl

MoreLakeCity-X, futurologisch testgebied 2005-3025, instabiel stedelijk ontwikkelingsmodel voor Meerstad noemt Kamiel Verschuren zijn bijdrage. Hij beziet de planontwikkeling voor Meerstad over een tijdspanne van meer dan een eeuw en in een mondiale context. Extreme klimaatsveranderingen en continue migratie van mensen zullen een chaotische wereld met minder zekerheden tot gevolg hebben. MoreLake City-X is een onderzoek naar de kansen en nieuwe mogelijkheden van deze veranderingen. Zoals een vergroting van de creativiteit en het aanpassingsvermogen van het individu, een andere economie (ruilhandel of ramptoerisme?), een grotere afhankelijkheid van je naaste omgeving en daardoor een sterkere sociale cohesie. Verschuren ziet Meerstad als een eerste fase in het onderzoek, immers hier wordt moedwillig een gebied onder water gezet. Zo wordt het een testgebied dat noodzakelijk is als experiment en realiteit om de samenleving op de toekomst te kunnen voorbereiden. Verschuren tekende een gedeelte van het plan Meerstad in 3D en bracht dit als een nieuwe laag aan in de viewer. Hij plaatste er 100 identiek vormgegeven bouwborden, met daarop ?aanbevelingen? hoe de toekomstige veranderingen te benutten. Als bezoeker kun je je van bord naar bord bewegen. www.stichtingbad.nl