luk van soom over zijn madonna

De madonna als moeder gods, maar ook als oermoeder en vrouw, is een van de
oericonen in de Westerse kunst. In elke kerk staat er tenminste één. Zij is
op alle mogelijke manieren geschilderd en gebeeldhouwd en elke tijd en
kunstenaar heeft er steeds weer opnieuw zijn invullingen van gemaakt en
interpretatie aan gegeven. Vooral tijdens mijn vele reizen door Italië had
ik talloze ervaringen met wonderbaarlijke madonna¹s. Ze begonnen te wegen in
mijn ervaring , te wegen op zichzelf, ze begon verhoudingen van volume¹s te
creëren. Het was dan ook bijna vanzelfsprekend dat ook ik ooit mijn eigen
madonna zou creëren. Met een indentiteit als een gecomprimeerde wolkenhemel..

Toen ik de opdracht kreeg om voor de Paddepoel een beeld te maken, kreeg het
plan om hier een madonna der nevelen in te planten langzaam vorm.
Ik werk graag op een associatieve manier. Een kunstwerk ontstaat bij mij
vooral door er in de eerste plaats veel over na te denken. Ik reflecteer
over de plaats en de aard van het beeld. Talloze invallen en vele
associaties later krijgt het kunstwerk een uiteindelijke vorm. Wat dit beeld
voor ieder van u en voor toekomstige toeschouwers kan betekenen, kan en mag
ik niet zeggen. Ik mag echter wel vertellen wat het beeld voor mij betekent...

Deze site langs de waterkant, waar s¹morgens de mistbanken laag hangen en er
dan een mysterieuse sfeer hangt. Vroeger zouden hier oude verhalen verteld
kunnen worden over stropers en jagers. Er zouden sages en legendes kunnen
opgediept worden over ongure figuren, verschijningen en dwaallichten.
Een van die figuren is de Madonna van de Nevel, een figuur die soms
zichtbaar is voor het oog maar fundamenteel ongrijpbaar blijft als de rook
van een sigaar. Ooit hoop ik de wiskundige formule te ontwikkelen waarmee ik
vooraf die krinkelende rook kan berekenen.
In mijn kinderjaren was ik een belust lezer van Suske en Wiske. Willy
Vandersteen putte graag en veel uit de oude Vlaamse volksverhalen. In de
strip De Mottenvanger komt een figuur voor die verdacht veel op deze Madonna
lijkt, een figuur die omgeven is door een altijd wapperend kleed dat echter
altijd leeg blijkt te zijn.
En kent u de beroemde scene uit de film The seven year itch, waarin Marylin
Monroe in een prachtig wit kleed boven de verluchting van een metrolijn
staat zodat haar jurk opbolt? Marylin Monroe was op haar eigen unieke maar
ook tragische manier een soort moderne Madonna. Maar het beeld roept ook
reminiscenties op aan de Barokke beelden van Italiaanse beeldhouwer Bernini,
die in zijn prachtige marmeren beelden, denk aan de Estasi di Santa Teresa
in de kerk van Santa Maria della Vittoria in Rome, op een wonderbaarlijke
manier, bijna als een fotograaf, die beweging, die in een fractie van een
seconde wordt vastgelegd, de plooien in de jurk van de heilige
gebeeldhouwde.
Het moment met andere woorden, dat iets zó was en niet anders.

Dit beeld heet ³De Madonna van de Nevelen². Niet alleen de nevelen die hier
zo vaak en zo mooi boven de grachten hangen, maar ook de nevelen die nogal
eens in mijn hoofd vertoeven Misschien heb ik gewoon een andere manier om
naar de werkelijkheid te kijken, en zie ik dingen die de rest van de wereld
niet ziet. Niet omdat ze er niet zijn, maar omdat de andere mensen niet over
die juiste sensoren beschikken.Ik tracht in mijn werk ook een andere,
diepere maar soms ook meer complexe en verwarrende werkelijkheid te vangen.

De mist omhult, versluiert. Wie zich in de mist en de nevelen begeeft, wordt
verplicht te kijken naar het hier en nu, naar het moment. Zowel verleden als
toekomst liggen verscholen. Wat telt is het hier en nu. Zou het trouwens
niet triest en onleefbaar zijn als het verleden ons steeds weer zou inhalen
en we zouden weten wat de toekomst brengt?

Dat zijn enkele van de associaties die ik spontaan maak wanneer ik dit beeld
zie. Mijn ideeën hoeven niet de uwe te zijn. Ieder kan en mag dit beeld

interpreteren zoals hij of zij dat wil. Iedereen is letterlijk vrij om erin
te zien wat hij of zij wil. Die vrijheid is de essentie van kunst. Die
vrijheid is de essentie van het leven tout court.

Luk van Soom